FAİZ POLİTİKASINDA YENİ EŞİK

"Duysan da görsen de sakın inanma!" derler ya hani!...

Sanırım o sınırı aştık sonra da biraz garipleştirdik.

Duyunca da görünce de inanıyor ama dikkate almıyoruz artık.

S400 alımı için sınır anlaşmazlıklarımızı gündeme getiriyor, NATO’yu desteğe çağırarak Esad’ın "kimyasal silahlarının hedefi" olabileceğimiz savunmasını yapıyoruz.

NATO müttefikleri Amerikan yapımı Patriot bataryalarını, bizi korumak için bizim rızamızla yıllarca ülkemize konuşlandırıyorlar.

Bizler de orada görev yapan yabancı askerlerin maaşlarını cebimizden veriyoruz.

"Olsun canım! Nasıl olsa artık güvendeyiz!" deyiveriyoruz.

Sonra bir gün bir şey oluyor.

Banka hesapları falan diye tehditler gündeme geliyor.

Aaaa, bir bakmışız Trump-Rahip-Ekonomi Savaşı üçlemesinin tam ortasında kalmışız.

Büyük bir hengame ile dolarları yaktıktan sonra Türklüğün o şanlı gururuyla “Sen kimsin la!..” çekip soluğu karşı mahallede alarak hemen S400’leri sıfır bir araba gibi çekiyoruz kapıya...

Ama bize pahalı gelmiş olacak ki kontağı bir türlü çalıştırmıyoruz.

Sorulan sorulara da “Biz onu kullanmak için almadık!..” diyerek duyduğumuz ve gördüğümüzü reddeden aşamaya ulaşıyoruz.

Yok, bu durum sadece S400 meselesi için değil tabii ki de?...

Amma yaptınız ha!..

Olur mu öyle şey hiç?...

Bizde malzeme biter mi?

"Çin Modeli"ydi, "Nas"tı, hicazdı derken artık maaş ve zam soruları karşısında “Ben o işi Mehmet Bey’e devrettim.” aşamasına geliyoruz.

Mehmet Bey rüştünü dünyada ispatlamış.

Kamu maliyesini, bankacılık sistemini ve reel kârı iyi biliyor.

Batılıların güzel paralar olmadan pijamasını çıkarmayacağı gerçeğine de hâkim olan İngiliz vatandaşı Bakanımız, takım elbise ile pijama arasında bir formül olan ropdöşambır da anlaşıyor.

İstediğimiz olmadı ama onları da dize getirdik.

"Artık bu iş bizim için bambaşka bir senaryoya varıyor!.." diyor ve gelecek 100 yılı için büyük vaatlerle planladığımız 2023 hedeflerini kopyalayıp çat diye 2053’e yapıştırıyoruz.

"Hee bu da olmaz!.." demeden önce söyleyeyim hemen:

Çetecilik, mafyacılık düzenin olmadığı iddiaları ile geçen yılları bir kenara bırakırsak bakanlık devir teslimindeki o 10 günde gavurlar kurmuşlar çeteleri hemencecik!...

Garibim Ali de ne yapsın!..

Vuruyor tırpanı arsız yaban otlarına tabii ki de!?..

MASAK’ın raporlarıyla kara paraya aracı olanlara korku salınırken MİT raporlarıyla da yargıdaki usulsüzlük masaya yatırılıyor.

Bu kadar hengamenin ve güç dengesinin içinde bir yerde doğruya ulaşma arzusu var gibi geliyor ama hangi kafanın bu düşüncede olduğuna artık görsek de inanır mıyız, orasını bilemiyorum doğrusu!...

Bu kadar karmaşık düzende ekonomi okuyucularının beklentilerine karşı “Ne anlatıyorsun sen kardeşim?” sorusunu hak görerek geliyorum esas meseleye...

23 Kasım Perşembe günü Merkez Bankası Para Politikası Kurulu toplanacak.

Bu toplantı çok önemli zira hedef enflasyona göre maaş zammı yapılacağı açıklamaları faiz kararının da bu hedef enflasyona göre verileceği düşüncesini doğuruyor.

FED’in pozitif faiz vermeden enflasyonu dizginleyebildiği raporlarını hafta boyunca okuyunca bizim yerli ve milli Merkez Bankamızın aylar öncesinden bunun sinyalini verdiğini anlamak hiç de zor değil doğrusu...

O nedenle PPK toplantısından çıkacak faiz kararı hedef enflasyona göre muhtemelen son ve büyük bir artış olacak...

Serbest piyasa yüzde 42’de yıllık faizi sabitledi.

Şu an halihazırda politika faizi ise 35 baz puan ile hızla piyasa faizine yakınsıyor.

Son enflasyon raporunda 2023 için yüzde beklenti 65'e revize edilirken 2024 sonu itibarıyla enflasyon beklentisinin yüzde 35 olacağı açıklandı.

Enflasyon hedefi de göz önünde bulundurulunca yapılacak 500 baz puanlık artış ile politika faizinin 40 bandına gelmesi üç aylık sürede enflasyonu yine tetikleyebilir.

Çünkü 2024 ortalama enflasyon beklentileri karşılık bulamayarak faiz ve maaş politikası yaklaşımı üzerinden hesaplama ve pozisyon alma politikası reel faiz beklentilerine yenik düşebilir ve yabancı yatırımcının kolay para arzusu yatırım iştahını azaltabilir.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, CDS’in son iki buçuk yılda en düşük seviyeye geldiği vurgusuyla da aslında bu düşünceyi pekiştiriyor.

Bu nedenle küçük bir politik manevra marjı var.

Merkez Bankası ve ekonomi yönetimine 2006 Haziranında yapılan bir ay içindeki iki PPK toplantısını emsal göstererek bir ay sonraki PPK toplantısına kadar ikinci bir PPK toplantısı yapılabileceğine dair bir açık alan bırakmasını tavsiye ediyorum.

Bu hem iletişim stratejisini bozmayacak hem de sıkışılan bu patikada daha fazla opsiyon içinde kalınmasını sağlayacaktır.

Bu nedenle makul olan sonraki ayları da düşünerek bu PPK toplantısında 300 baz puanlık bir artışla politika faizinin 38’e çıkarılması olacaktır.

Art arda yatırım turlarına çıkan ekonomi yönetiminin istediğini alamamasının sebebinin faiz patikası değil reform eksikliği olduğunu söylememe gerek bile yok!

O nedenle yılbaşı itibarıyla çeteler ve kara para ile mücadelenin yeni bir piyasa dönüşümünü de beraberinde getirecek reform gündemlerine dönmesi Türkiye’nin seçim politikaları ile Anayasa tartışmalarına sıkışan yargı sorunları içerikli olumsuz gündemden kurtulmasına yardım edecektir.

Benden söylemesi...

Bu yazı, 17.11.2023 tarihinde Elips Haber'de yayımlandı.

İlgili yazıya buradan ulaşabilirsiniz.

YOKSULLAŞTIRAN ÜCRET POLİTİKASI

İş yaşamında liyakat çok önemli bir unsurdur.

Bir işi hakkıyla yaptığına inanılan kişinin çalıştığı kuruluşun bu durumunun farkında olarak çalışanını taltif etmesi beklenir.

YENİ BİR ŞEYLER GELİYOR

Enflasyonla mücadele için kolları sıvayan yeni ekonomi yönetiminin zorlu patikaları bir bir aşması gerekiyor.

Bu konuda karşılarına ilk gelen sorun, enflasyonu talep yönlü daraltmanın siyasi yükünü taşımak oldu.

Yaz sıcaklarında dondurucu soğuk gibi gelen vergi artışları, gelirleri artırmak için hane gelirlerini yerle bir etse de homurdanmadan daha öteye geçemedi.

PARA YEME GÜNÜ GELECEK

Cebimizdeki parayı yönetmek kolay iş değil.

Yanlış yönetirsek birikimlerimizi heba edebilir, geleceğimizi zora sokabiliriz.

Cebimizdeki paranın hesabını kimseye vermeyiz.

Kazancımız da kaybımız da bizi bağlar.

EKONOMİNİN VAKAYI HAYRİYESİ

(Dinlemek ve izlemek için burayı tıklayın.)

Türkiye’nin, yatırımdan vazgeçme ile enflasyonu dizginleme arasında kaldığı ayrımda, Mehmet Şimşek faktörü nereye konumlanacak?

İşte önümüzdeki günleri belirleyecek olan gelişmeler, bu sorunun cevabında saklı…

Su testisi su yolunda kırılır…

YARIN DEĞİL ŞİMDİ YAPIN

(Dinlemek ve izlemek için burayı tıklayın.)

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın seçim zaferinde yaptığı konuşmada, "Uluslararası çevrelerde itibarlı isimlerin ekonomide görevlendirileceği.." açıklamasıyla Mehmet Şimşek'in adı kulislerde geçmeye başlamıştı.

O zamandan sonra, ekonomide rasyonel politikalara dönüleceği düşüncesiyle borsada yükseliş trendine geçildi.

YENİ DÖNEM POLİTİKALARI

(Dinlemek ve izlemek için burayı tıklayın.)

Seçimi kazanan Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın son döneminde, Atatürk’ten sonra en uzun süre Cumhurbaşkanlığı makamında kalan kişi olarak tarih yazacağı anlaşılıyor.

Fakat bu sürede, Türkiye’nin ekonomi ve enerji politikasında neler olacak belli değil.

AK Parti Genel Merkezi’nde gelenekselleşen balkon konuşmasını bu seçimle birlikte sonlandıran Erdoğan, Külliye’de 320 bin kişinin karşısında bir konuşma gerçekleştirdi.

Bu son dönem için verilen görev onayının da, meydanlarda gösterilme amacının bir göstergesiydi.

KAMU VİCDANI RAHATLATILMALI

Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT), emeklilik hakkının verileceğini öğrendiği andan itibaren ve sözleşmeli kadrodakilerin kadro taleplerinin karşılanacağının açıklanmasından bu yana telefonlarım susmadı, eposta kutum rahata ermedi.

"EYT ne zaman çıkacak? Staj yapanların girişi kabul edilecek mi? Daha önce sigortasız çalıştırıldığından dolayı EYT’den faydalanamayacaklara ne gibi çözümler sunulacak?" diye soruları sıralayan “EYT’den faydalanamayanlar”ın derdi büyük...

Bazıları da tam tersi yönden baktı meseleye...

ARZ TALEP DENGESİ BOZULURSA

Ekonomiye duyulan güvenin düşmesi ekonomi politikalarının getirdiği bir sonuç...

Ekonomi politikalarıyla ilgili yöneticilerin ortaya koydukları fikirlerin küresel piyasalarla ölçüldüğünde bir noktada "mantıksal tutarlığı" olsa da piyasadaki tüm aktörlerin piyasa yapıcıların istediği gibi davranmasını sağlamak kolay bir iş değil.

Yani devlet ne kadar regülasyon yani kurallar düzenlerse düzenlesin her zaman o kuralların arasından geçecekler, arkasından dolanacaklar olacaktır.

PİYASA YAPAR GERİSİ BAKAR

Amerikan Merkez Bankası (FED)’nın 75 baz puanlık faiz artışı sonrasında tüm dünyadaki merkez bankaları da peş peşe faiz artırdı.

Bir tek Japonya’nın geri durduğunu gördük, onların da yıllardır enflasyona ihtiyacı olduğu gerçeği baskın geldi.

Türkiye Modeli ile enflasyonist ortamda büyüme yaklaşımının tercih edildiği açıklamalarını yapan yetkililer daha sonra düşük faizin sabit kalacağını da belirtmişti.

Ara ara yapılan döviz müdahaleleri ile Merkez Bankası rezervlerindeki hatırı sayılır azalmalar, Türkiye’nin dövize olan bağımlılığını kritik eşiğe getirdi.

YAZBOZ POLİTİKASI OLMASIN

Türkiye Modeli’nin temel dayanağını ihracat odaklı büyüme olarak açıklayan Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati’nin ve bu hedeflemeye yakınsayan politikalar ile destek veren Merkez Bankası’nın duruşuyla kur krizinden bu yana altı aylık bir süreci bitirdik.

İlk çıktılara göre enflasyon artışının devam ettiği görülürken ithalat odaklı büyümeye alternatif olacak bazı sektörlerde hızlanan bir yerlileşme olduğunu tablolara yansıdı.

İhracat odaklı büyüme uzun soluklu bir iş...

Bunu sağlayacak teknik alt yapıyı kurmak vakit ister.

Gelin birlikte bilanço cetvelini çizerek duruma bir bakalım.

YASTIK ALTINA MUHTAÇ DEĞİLİZ

Aylardır hepimizin dilinde zamlar var.

Ulaşım, konut, gıda ve enerjiye ardı ardına gelen zamlar gündemden hiç düşmüyor.

Zamları yapanlar hükûmetler değil.

Ama yönetimdeki kararlarıyla ya da olayları sükût geçmesiyle hükûmetlerin zamlar üzerinde etkisi olduğu da bir gerçek...

Devlet mekanizması bazı meselelerde çok atıl, bazı meselelerde ise çok dinamik olabiliyor.

SİYASETİN DOLAR PLANI NE OLACAK?

Türkiye’de siyasi partilerin geleceği "orta direk" diye tabir edilen vatandaşların tercihlerine bağlıdır.

Süleyman Demirel, Turgut Özal, Necmettin Erbakan ve Recep Tayyip Erdoğan’ın sağ seçmenin gönlüne girmesinde esas formül orta direği genişletecek adımlar atmalarıydı.

Son 10 yılda yaşanan gelişmeler karşısında alt gelir grubunun iyiden iyiye zora girmesiyle birlikte darbe girişimi sonrasındaki süreçte dış ve iç politikadaki gelişmelere bağlı olarak Türk ekonomisinde yaşanan zorluklar, artık orta direği iyiden iyiye geçim derdine soktu.

YABANCI DEĞİL YERLİ YATIRIM

ABD dolarına olan talep inanılmaz boyutlara ulaştı.

Perşembe günü Merkez Bankası Para Politikası Kurulundan çıkacak yeni faiz kararı öncesinde piyasalar faiz indirimi konusunda yeni bir refleks gösteriyor.

İndirim kararıyla birlikte dolarda meydana gelecek kısa süreli çıkıştan faydalanmak isteyenler varını yoğunu dolara yatırıyor.

Bu da sadece pazartesi günü için neredeyse bir liraya varan gün içi fiyat değişimlerine neden oluyor.

YENİ MODELDE ASGARİ ÜCRET NE OLACAK?

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “Çin Modeli” olarak açıkladığı yeni ekonomik yaklaşımın merkezinde düşük faiz ve ulusal paranın değerinin ihracat yapan diğer ülke paralarına göre daha avantajlı bir düzeyde tutulması anlayışı yer alıyor.

Merkez Bankası’ndan gelen faiz indirimleri sonrasında Türk Lirası’nın yabancı paralara karşı yüzde 50’ye yakın değer kaybı yaşaması ülkenin emeğinin ucuzlatıldığı eleştirisine neden oluyor.

AK Parti’nin 20 yıllık iktidarında ne oldu da bir anda ekonomide büyük bir değişime gidildi?

TÜİK OLAYI DEVLETİ YORUYOR

Kanun devletlerinde her şey kurallar şeklinde ortaya koyulur.

Hukuk devletlerinde ise her olay kurallara bağlanamayacağı için olaylar olgulara dayandırılır.

Olgulara göre de kararlar verilir.

Türkiye bir “hukuk devleti” olarak yönetilmekte olduğu için kanunların herhangi bir sınırlayıcılığı olmadığı müddetçe hukuka aykırı iş ve işlemlerden kaçınmak vatandaş ve kamuyu temsil edenlerin ortak yükümlülüğüdür.

ASGARİ ÜCRETİ BELİRLEYECEK UNSURLAR

Asgari Ücret Tespit Komisyonu bu hafta toplanıyor.

Gelen haberlere göre 1 Ocak 2022 tarihi itibarıyla uygulanacak asgari ücret rakamına ilişkin hükûmetin kararı kesinleşti.

Enflasyonun üzerinde olacağı vaadine bakılırsa geçen yıl yüzde 21,56 oranında yapılan artış kadar zam yapılması gerekiyor.

ÖLÜM VE İSTİFA MANİPÜLASYONU

2021’in sonuna yaklaşırken çalışanların da işverenlerin de aklında ortak bir soru var:

Asgari ücrete ne kadar zam gelecek?

Mal ve hizmetlerde olağan dışı fiyat artışlarının yaşanmasıyla vatandaşların alım gücünün düşmesi her kesimden insanımızın tepkisini çekiyor.

Halkın buram buram hissettiği bu durum, ekonominin 2021 yılında vatandaşın gündemini belirleyen birinci konu hâline gelmesine neden oldu.

TÜRKİYE’YE KARŞI HAZIRLIK MI VAR?

Türkiye yine yoğun bir haftayı geride bıraktı.

İçeride ve dışarıda birçok gelişme meydana geldi.

Bu hafta yaşanan en önemli gelişme ise Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Afrika çıkartması oldu.

EKONOMİDE “VAKİT NAKİTTİR” DÖNEMİ

1 ABD Dolarının 9,30 TL seviyelerinde işlem gördüğü bir dönemde toplanan Merkez Bankası Para Politikaları Kurulu’nun vereceği politika faizi kararı piyasalar tarafından karışık bir beklenti doğurdu.

Merkez Bankası Başkanı Şahap Kavcıoğlu’nun “Çekirdek Enflasyon” vurgusu sonrasında manşet enflasyon hedeflemesinin terk edilmesiyle birlikte yeni faiz kararının neye göre verileceği piyasalar tarafından tam anlaşılmış değil.