EKONOMİNİN VAKAYI HAYRİYESİ

(Dinlemek ve izlemek için burayı tıklayın.)

Türkiye’nin, yatırımdan vazgeçme ile enflasyonu dizginleme arasında kaldığı ayrımda, Mehmet Şimşek faktörü nereye konumlanacak?

İşte önümüzdeki günleri belirleyecek olan gelişmeler, bu sorunun cevabında saklı…

Su testisi su yolunda kırılır…

TÜRKİYE'NİN SEÇİM SONRASI PLANI

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Temmuz ayında asgari ücrete ara zam yapılacağı açıklaması birçoklarını memnun etse de daha ocak ayında alınan zamların seçime varmadan büyük ölçüde erimeye başladığı açıkça görülüyor.

Enflasyonla anlamlı mücadele edilmediği müddetçe ne zam haberleri ne de 2000 lira altındaki borçları silmek gibi kısmi çözümler biter.

İktidarın ekonomi politikasındaki ana amacı; cari fazlayı kurumsal hâle getirebilmek için Çin’in Avrupa pazarına yaptığı satıştan hatırı sayılır miktarı Türkiye üzerinden satmak...

EKONOMİK DEVRİM NASIL OLUR?

Ekonomilerin gelişmesinin altında yatan itici güç her zaman için Araştırma Geliştirme yani ARGE yatırımlarıdır.

ARGE’ye yapılan yatırımdaki artış, dünya ekonomisinden alınmak istenen payın daha yüksek olmasının arzulandığı sonucunu doğurur.

Devletin ARGE'de devrim yapması veya tüm ARGE’nin devlet tarafından yapılması beklenmez.

Zira devlet, bu alanda yaptığı yatırımlar ile bir süreç yürüttüğünde; çokça harcanan para ama ortaya çıkmayan ürünler gerçeğine savrulup kalır.

ARGE konusundan kabaca söylemek gerekirse ya Stalin gibi "gaddar" ya Güney Kore gibi "darbeci" ya da Batılılar gibi "kâr merkezli" bir sistem kurmak zorundasınız.

KÖLELİK Mİ ASGARİ ÜCRET Mİ?

Türkiye’yi kısır tartışmaların içine sıkıştırarak dünyanın başardıklarının farkına varılmamasını isteyen gündemler bir geçmiyor azizim.

Başörtüsü meselesini gündeme taşıyıp bunu fırsat görüp üstüne atlayanlar arasında hak savunuculuğu yapanların da olduğu doğrudur ama...

Karşı çıkanların da destek verenlerin de arasında yer alan yüksek maaşlarını hak etmek için fırsat kollayanlar “Ah Türkiye’nin şu kırmızı çizgilerini içeren bir polemik konusu çıksa da biz de yolumuzu bulsak!” diyor ve ülkenin dikkatini dağıtıyor.

Hâlbuki dertler bunlar mı?

GELİNEBİLECEK NOKTA

Asgari geçim ücreti olarak belirtilen asgari ücrette sadece en temel gıda harcamaları hesaplanıyor yani kira, elektrik, su, doğal gaz (ısınma), telefon, internet, giyim kuşam, sağlık, eğitim gibi diğer temel harcama kalemlerinin hiçbirisi bu hesaba katılmıyor.

5 bin 500 TL olarak güncellenene asgari ücretin yanında dört kişilik bir ailenin sadece açlık sınırının 6 bin 300 TL dolayında olduğu birçok muhatap tarafından açıklandı.

Toplumun yüzde 50’den fazlasının asgari ücretle geçimini sağladığı, işsizlik oranlarının da hâlâ yüzde 10’un üzerinde olduğu gerçeğine bakarsak birçok dört kişilik ailenin sadece 5 bin 500 TL ile geçinmek zorunda olduğu gerçeğini görürüz.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın enflasyonda kalıcı düşüş için 2023’ün Şubat, Mart aylarını işaret etmesi bugünü kurtaramayan insanlar için epey uzak bir tarih olarak duruyor.

BÜYÜK RESİM

Vatandaşın derdi açlık, yokluk ve yoksunluk iken, birkaç haftadır gündemden düşmeyen Finlandiya ve İsveç’in NATO’ya üyeliğine koyduğumuz veto gündemi de artık ortadan kalktı.

Geldik yine vatandaşın yokluğuna...

Asgari ücrete yapılması planlanan ya da gündeme getirilen hiçbir rakamın dört kişilik bir ailenin yoksulluk sınırına yaklaşamadığı gerçeği çarpıveriyor suratlarımıza...

Savaş bitti! Hepimiz evimize döndük ama fark ettik ki aslında dönecek bir ev yok...

Ama yaşasın, savaşı kazandık(!)

Peki gerçekten öyle mi?

PİYASA YAPAR GERİSİ BAKAR

Amerikan Merkez Bankası (FED)’nın 75 baz puanlık faiz artışı sonrasında tüm dünyadaki merkez bankaları da peş peşe faiz artırdı.

Bir tek Japonya’nın geri durduğunu gördük, onların da yıllardır enflasyona ihtiyacı olduğu gerçeği baskın geldi.

Türkiye Modeli ile enflasyonist ortamda büyüme yaklaşımının tercih edildiği açıklamalarını yapan yetkililer daha sonra düşük faizin sabit kalacağını da belirtmişti.

Ara ara yapılan döviz müdahaleleri ile Merkez Bankası rezervlerindeki hatırı sayılır azalmalar, Türkiye’nin dövize olan bağımlılığını kritik eşiğe getirdi.

EV ve ARABAYA JİP FORMÜLÜ

Vatandaş inim inim inliyor...

Faturalardan gelen ağır yük ile girilen yılın ilk aylarının yerini yaz aylarının gelmesiyle bile inmeyen sebze meyve fiyatları ve kira artışları aldı.

4 bin 250 Türk Lirasını nereye yetiştireceğini bilemeyen çalışanların yüzde 50’den fazlası için açlık sınırının 6 bin Türk Lirasını geçtiği gerçeği dışında bir konu yok.

Türkiye’nin bölgesinde yaşadığı dış politik zorlukların ülkenin geleceğini zora sokma ihtimalini değerlendiren devlet refleksinin, bir anda bölgesel adımları peşi sıra atması bile bu gündemin önüne geçebilmiş değil.

AK Parti’nin Kızılcahamam kampında masaya yatıracağı ekonomik sorunlar ve çözüm önerileri paketini ve olası kabine değişikliği gündemini konuşmak bile ekonomide değişiklik bekleyenler için dikkat çekici olabilir.

BIRAKINIZ YAPSINLARA GEÇELİM

İnsanoğlu olarak hem diğer canlılara büyük bir tehdit hem de kendi içinde acziyet yaşayan garip varlıklarız.

Yapılan her teknolojik keşif narsist duygularımızı körüklemesine rağmen evimizden ayrılmanın getirdiği özlem ve yoksunluk duygusuna çabucak yeniliriz.

Türk insanın hâli ise daha da vahim.

Çünkü bizim misyonlarımız var.

SİYASETİN DOLAR PLANI NE OLACAK?

Türkiye’de siyasi partilerin geleceği "orta direk" diye tabir edilen vatandaşların tercihlerine bağlıdır.

Süleyman Demirel, Turgut Özal, Necmettin Erbakan ve Recep Tayyip Erdoğan’ın sağ seçmenin gönlüne girmesinde esas formül orta direği genişletecek adımlar atmalarıydı.

Son 10 yılda yaşanan gelişmeler karşısında alt gelir grubunun iyiden iyiye zora girmesiyle birlikte darbe girişimi sonrasındaki süreçte dış ve iç politikadaki gelişmelere bağlı olarak Türk ekonomisinde yaşanan zorluklar, artık orta direği iyiden iyiye geçim derdine soktu.

İŞSİZLİK SORUNUNA MESLEKİ EĞİTİM NEŞTERİ

TÜİK Ekim ayı işsizlik oranını açıkladı.

Dar tanımlı işsizlik oranı ekimde 0,2 puan azalışla yüzde 11,2'ye gerileyerek 75 bin azalış gösterirken geniş tanımlı işsizlik oranı ise 1 puan artarak yüzde 22,8'e oranına yükseldi.

Tabloya göre 30 milyona yakın insanımız emek ortaya koyarak Türkiye ekonomisini sırtlarında taşıyor.

3,7 milyon insanımız ise iş arıyor.

İstihdam sorununda işveren tarafı ise bambaşka bir tablo çiziyor.

İş dünyası “İş var ama çalışmak isteyen yok” yorumunu yapıyor.

Bir de ekliyor:  “Herkes üniversite mezunu, herkes masabaşı iş istiyor.”

Çırak-Kalfa-Usta modeli eğitim bir türlü eğitim sistemimizin içine tam olarak giremediği için işverenler okullardan istedikleri elemanı bulamadıklarından yakınıyorlar.

Milli Eğitim Bakanı Mahmut Özer ile geçen gün bir araya geldik.

Mesleki ve Teknik Anadolu Liseleri’nin açığını giderecek bir çalışma başlattıklarını anlattı.

Mesleki Eğitim Merkezleri ile öğrencilerin haftada 1 gün teorik eğitim alacağını ve kalan dört gün anlaşma yapılan şirkette 4 yıllık eğitim süresince çıraklıktan ustalığa yükseleceklerini söyledi.

Bakan Özer’i beğendim.

Benim gibi kitabın ortasından dalıyor, lafı dolandırmıyor.

Samimi ve öngörülemez bir tarafı var.

Ben de ‘pat’ diye sordum.

“Peki mevcut işsizler ne olacak?”

O da 6 aylık bir programla lise mezunu herkesin bu merkezlerde usta olabileceğini söyledi.

Hemen ardından gazeteciliğin verdiği o refleks devreye girdi.

“Üniversite okuyanlar artık sanayide usta mı olacak?”

Bakan Özer, Turkcell ile protokol yaparak yazılım uzmanlığı için 1000 (bin) kişiyi eğittiklerini ve eğitim bittikten sonra da orada işe başlayacaklarını söyleyerek ekledi, “Üniversite mezunlarını mesleki eğitimde değerlendirmek tenzili rütbe olur.”

İLETİŞİM GÜCÜ KİMDE?

CHP’nin bir süredir değişen bir iletişim stratejisiyle hareket ettiği açıkça görülüyor.

Bu kadar çabaya rağmen 500 bin oy aldığı Mersin’deki mitingde resmi rakamlara göre 21 bin, diğer açıklamalara göre 150 bin kişiyi ancak toplayabildi.

Demek ki taban, parti ile aynı ölçüde bir inanışta değil.

AK Parti’nin iletişim stratejisinde ise rahmetli Erol Olçok’un büyük bir yeri olduğu herkesin malumu...

AK Partililer, Olçok sonrasında bu eksikliği hissediyor.

Sahaya bakıldığında AK Parti milletvekilleri başta olmak üzere birçok AK Parti teşkilatı üyesi sanki seçim kaybetmiş  tadında bir duruş  sergiliyor.

Bunda iletişim stratejisine yeni bir boyut kazandırılamamasının etkisi oldukça büyük.

Ama buna rağmen birçok teşkilat mensubu da açık bir şekilde ve pozitif ruh hâliyle vatandaşla cesurca bir araya geliyor.

AK Parti’nin yapmaya çalıştıklarını kendi anladıkları dille anlatmaya çalışıyorlar.

Geçen akşam AK Parti teşkilatından kapıma ziyarete gelen kişiler tam da böyle insanlardı.

Gelenler tam olarak emekçi, yurdum insanı diyeceğimiz tiptendi.

AK Parti’ye ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’a olan inançları hâlâ devam ediyor.

“Cumhurbaşkanımızın selamını getirdik” dediler.

Acaba “riyakârlık ya da partiden bir beklenti var mı?” diye iyice süzdüm.

Oldukça samimiydi.

İşten güçten geldiği her hâlinden belli olan emekçi insanların emeklerini korumak ve yüceltmek Türk hükûmetlerinin yegâne amacıdır.

Bu amaçla Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın açıkladığı yeni ekonomik sistemle birlikte asgari ücretin 4 bin liranın yukarısında olacağı beklentisi iyiden iyiye hissedilir vaziyette.

Benden söylemesi.

11.12.2021 tarihinde Milat Gazetesi'nde yayımlanan yazıya buradan ulaşabilirsiniz.

YENİ MODELDE ASGARİ ÜCRET NE OLACAK?

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “Çin Modeli” olarak açıkladığı yeni ekonomik yaklaşımın merkezinde düşük faiz ve ulusal paranın değerinin ihracat yapan diğer ülke paralarına göre daha avantajlı bir düzeyde tutulması anlayışı yer alıyor.

Merkez Bankası’ndan gelen faiz indirimleri sonrasında Türk Lirası’nın yabancı paralara karşı yüzde 50’ye yakın değer kaybı yaşaması ülkenin emeğinin ucuzlatıldığı eleştirisine neden oluyor.

AK Parti’nin 20 yıllık iktidarında ne oldu da bir anda ekonomide büyük bir değişime gidildi?

ASGARİ ÜCRETİ BELİRLEYECEK UNSURLAR

Asgari Ücret Tespit Komisyonu bu hafta toplanıyor.

Gelen haberlere göre 1 Ocak 2022 tarihi itibarıyla uygulanacak asgari ücret rakamına ilişkin hükûmetin kararı kesinleşti.

Enflasyonun üzerinde olacağı vaadine bakılırsa geçen yıl yüzde 21,56 oranında yapılan artış kadar zam yapılması gerekiyor.

ÖLÜM VE İSTİFA MANİPÜLASYONU

2021’in sonuna yaklaşırken çalışanların da işverenlerin de aklında ortak bir soru var:

Asgari ücrete ne kadar zam gelecek?

Mal ve hizmetlerde olağan dışı fiyat artışlarının yaşanmasıyla vatandaşların alım gücünün düşmesi her kesimden insanımızın tepkisini çekiyor.

Halkın buram buram hissettiği bu durum, ekonominin 2021 yılında vatandaşın gündemini belirleyen birinci konu hâline gelmesine neden oldu.