PARA YEME GÜNÜ GELECEK

Cebimizdeki parayı yönetmek kolay iş değil.

Yanlış yönetirsek birikimlerimizi heba edebilir, geleceğimizi zora sokabiliriz.

Cebimizdeki paranın hesabını kimseye vermeyiz.

Kazancımız da kaybımız da bizi bağlar.

EKONOMİNİN VAKAYI HAYRİYESİ

(Dinlemek ve izlemek için burayı tıklayın.)

Türkiye’nin, yatırımdan vazgeçme ile enflasyonu dizginleme arasında kaldığı ayrımda, Mehmet Şimşek faktörü nereye konumlanacak?

İşte önümüzdeki günleri belirleyecek olan gelişmeler, bu sorunun cevabında saklı…

Su testisi su yolunda kırılır…

FİNANS MERKEZİ OLMAK

İstanbul Finans Merkezi açıldı.

Hayırlı olsun.

Açıldı ama, asıl iş şimdi başladı.

Çünkü, bina yapıp ona isim vermek, o işin yapılabileceği anlamına gelmiyor.

Son 20 yılda, ciddi bir yol kat edilmiş olsa da, Türkiye’nin finansal piyasalarda bir türlü istenilen derinliğe ulaşamadığı bir sır değil.

Bunun üç sebebi var.

İMİTASYON FEYİZLER

Ülkemizin yaşadığı kırılmanın boyutu öyle böyle değil.

Deprem, düşündüğümüzden çok daha fazlasını etkileyecek!

Afet bölgesinde durumu bütün çıplaklığıyla ortaya koyan o çok konuşulan valinin söyledikleri aslında önemli bir gerçeğin kelimelere kısmen dökülmüş hâliydi.

Bundan sonra olacakların sadece bir kısmını tahayyül edebiliyoruz.

HALK HAREKETLERİ ARTACAK

İnsanlarımızın siyasi yakınlık ve menfaat ortaklığı ile bir araya gelebildiği siyaset kulvarındaki tavrın aynısını ekonomi meselelerinde de gerçekleşmesi ne iyi olurdu!

Pozitif örneklerin neden birbirini çok az etkilediği gerçeğini anlamanın zor, yorumlamanın namümkün bir durumu meydana getiriyor olmasını bir kenara bırakarak sorunlara bakabilsek keşke...

Ama ne Dünya öyle bir yer ne de Türkiye...

2.NÜKLEER SANTRALİ İSVEÇ YAPSIN

Türkiye’nin ve tüm dünyanın ortaklaştığı konulardan biri resesyon bir diğeri ise enerji krizi...

"Enerji Krizi Türkiye’yi teğet geçti!" diyebiliriz.

Çünkü, ödemeler ertelendi ve halihazırda Avrupa’nın neredeyse yarı fiyatına kullanılan enerji ile avantajlı bir duruma geçildi.

Lakin 2019’da 7 milyar dolar fatura çıkan doğal gazda o eşik çoktan 30 milyar doları aştı bile...

Çözüm ise Akkuyu’daki gibi nükleer atılımda saklı.

İLK SIFIRLAYAN TÜRKİYE OLDU

Kovid-19 salgını ile birlikte dünya büyük bir imtihan atlattı.

Eskiden milyonlarca insanın ölümünün önü alınamaz ve bunun ekonomi üzerindeki etkisine dikkat edilmezdi.

Bugün ise her bir insanın kapitalist sistemin hem yıkımı hem de devamını sağlayan yegane unsuru olduğu bir dünya var.

Kafa karıştırıcı bu gerçekliğin altında yatan nüans ise çok basit...

ARZ TALEP DENGESİ BOZULURSA

Ekonomiye duyulan güvenin düşmesi ekonomi politikalarının getirdiği bir sonuç...

Ekonomi politikalarıyla ilgili yöneticilerin ortaya koydukları fikirlerin küresel piyasalarla ölçüldüğünde bir noktada "mantıksal tutarlığı" olsa da piyasadaki tüm aktörlerin piyasa yapıcıların istediği gibi davranmasını sağlamak kolay bir iş değil.

Yani devlet ne kadar regülasyon yani kurallar düzenlerse düzenlesin her zaman o kuralların arasından geçecekler, arkasından dolanacaklar olacaktır.

PİYASA YAPAR GERİSİ BAKAR

Amerikan Merkez Bankası (FED)’nın 75 baz puanlık faiz artışı sonrasında tüm dünyadaki merkez bankaları da peş peşe faiz artırdı.

Bir tek Japonya’nın geri durduğunu gördük, onların da yıllardır enflasyona ihtiyacı olduğu gerçeği baskın geldi.

Türkiye Modeli ile enflasyonist ortamda büyüme yaklaşımının tercih edildiği açıklamalarını yapan yetkililer daha sonra düşük faizin sabit kalacağını da belirtmişti.

Ara ara yapılan döviz müdahaleleri ile Merkez Bankası rezervlerindeki hatırı sayılır azalmalar, Türkiye’nin dövize olan bağımlılığını kritik eşiğe getirdi.

EV ve ARABAYA JİP FORMÜLÜ

Vatandaş inim inim inliyor...

Faturalardan gelen ağır yük ile girilen yılın ilk aylarının yerini yaz aylarının gelmesiyle bile inmeyen sebze meyve fiyatları ve kira artışları aldı.

4 bin 250 Türk Lirasını nereye yetiştireceğini bilemeyen çalışanların yüzde 50’den fazlası için açlık sınırının 6 bin Türk Lirasını geçtiği gerçeği dışında bir konu yok.

Türkiye’nin bölgesinde yaşadığı dış politik zorlukların ülkenin geleceğini zora sokma ihtimalini değerlendiren devlet refleksinin, bir anda bölgesel adımları peşi sıra atması bile bu gündemin önüne geçebilmiş değil.

AK Parti’nin Kızılcahamam kampında masaya yatıracağı ekonomik sorunlar ve çözüm önerileri paketini ve olası kabine değişikliği gündemini konuşmak bile ekonomide değişiklik bekleyenler için dikkat çekici olabilir.

YAZBOZ POLİTİKASI OLMASIN

Türkiye Modeli’nin temel dayanağını ihracat odaklı büyüme olarak açıklayan Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati’nin ve bu hedeflemeye yakınsayan politikalar ile destek veren Merkez Bankası’nın duruşuyla kur krizinden bu yana altı aylık bir süreci bitirdik.

İlk çıktılara göre enflasyon artışının devam ettiği görülürken ithalat odaklı büyümeye alternatif olacak bazı sektörlerde hızlanan bir yerlileşme olduğunu tablolara yansıdı.

İhracat odaklı büyüme uzun soluklu bir iş...

Bunu sağlayacak teknik alt yapıyı kurmak vakit ister.

Gelin birlikte bilanço cetvelini çizerek duruma bir bakalım.

DELİLER TARIMA GİRDİ

Bahar geldi.

Cemreler peşi sıra düşüyor.

Ekonominin getirdiği ağır sorunları aşacak haberlerin yazla birlikte sofralarımıza da düşmesini dört gözle bekler olduk.

Asgari ücretin hiçbir simit hesabını kurtaramadığı bir zamanda ne anlatırsanız anlatın vatandaşın akılını da gönlünü de kazanamazsınız.

Yaz dönemi bunu sağlayacak bolluk ve bereketi getirirse o başka...

BÜYÜK DALGA GELİYOR

Brent petrolün 100 doların altına inmesiyle çıkması bir oldu.

Uluslararası piyasalar da enflasyonunun o manipülatif etkisi altına girdi.

Üretim ve stok paylaşımı kararlarına bakılınca petrolün varil fiyatının 80 dolara yaklaşması gerekirken ortaya çıkan tablo aslında oldukça bilindik.

Elinizde sınırlı merminiz varsa ve karşıdaki de bunu biliyorsa tehditlerinizin geçerliliği sadece zamanla ilişki hâle geliyor.

Yani merminizin bitirecek adımları geldikten sonra piyasa üzerinde yapılacak manipülasyonla istedikleri gibi kazanacağına inanan balinalar var.

KÜRESEL DEĞER PLANI

Herkes kendi derdine düşmüş...

Ama aslında neler oluyor neler...

ABD uzun soluklu planlarıyla sadece bazı ülkeleri hedeflediğini gösterse de işin aslı öyle değil.

Birkaç ülkenin adı zikredilse de aslında plan büyük!

İçinde korkuların da umutların da yer aldığı bir rapsodi adeta...

Bakalım o inci gibi dizilen planlara biraz... 

NAÇİZANE HATIRLATMA

Ekonomik öngörü kıymeti dışarıda bırakılmayacak kadar önemli bir mesele...

Devletlerin, şirketlerin, uluslararası kurumların tüm çabası geleceği öngörerek kendilerine bu gelecekte olabildiğince fazla yer açmaktan ibarettir.

Bu da geçmişi bilip bugünün dinamiklerini kavrayıp geleceği tahayyül etmek anlamına geliyor.

Eğer geçmiş tecrübelerle bağınız koparsa bugün yaşananları “yeni” görebilirsiniz.

UCUZLATMANIN DENGELENMESİ

Rusya’nın Ukrayna’yı işgali tüm dünya gündeminde yer alan başlıca konu olarak her yerde konuşuluyor.

Öyle ki insanlar ülkelerindeki sorunları bile unuttular.

Türkiye’de 28 Şubat gündemi hiç bu kadar geri plana düşmemişti.

Ayrıca 28 Şubat’ta 6 muhalefet partisinin açıkladığı Güçlendirilmiş Parlamenter Sisteme Geçiş Mutabakatı bile o kadar çalışmaya karşılık verecek bir etkiden uzak bir ilgi gördü.

YASTIK ALTINA MUHTAÇ DEĞİLİZ

Aylardır hepimizin dilinde zamlar var.

Ulaşım, konut, gıda ve enerjiye ardı ardına gelen zamlar gündemden hiç düşmüyor.

Zamları yapanlar hükûmetler değil.

Ama yönetimdeki kararlarıyla ya da olayları sükût geçmesiyle hükûmetlerin zamlar üzerinde etkisi olduğu da bir gerçek...

Devlet mekanizması bazı meselelerde çok atıl, bazı meselelerde ise çok dinamik olabiliyor.

100 GÜN ÖNE GEÇMEK GEREK

Ocak ayı enflasyonundaki artış herkesi tedirgin etti.

Türkiye Modeli adıyla ortaya koyulan yeni ekonomik düzenin zamlardan başka bir getirisi olup olmayacağı konusunda şüpheler ortaya çıkmaya başladı.

Bu şüphelerin ortaya çıkmasını destekleyecek veri şu an için sadece market raflarına gelen zamlardan ibaret.

Yaşananların her birinin açıklaması olmasına rağmen bu açıklamaların birbiriyle ilintili bir şekilde ortaya koyulamaması sürecin işleyişinde güven zedeleyici bir durum ortaya çıkarıyor.

Vatandaşın yaşadığı zorluğu göz ardı etmek, küçük görmek kimse tarafından hoş karşılanamaz.

HESABI VERİLEBİLECEK KAYNAK KULLANILACAK

Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati cumartesi günü ekonomist ve akademisyenlerle bir araya geldi.

Toplantıya katılan isimlerden büyük çoğunluğu sosyal medya ve televizyonlarda yaptıkları yorumlarla mevcut politikalara karşı muhalif olarak biliniyorlar.

Toplantıdan sonra gerek katılımcıların yaptığı açıklamalara gerek ise kaynaklarıma dayanarak yaptığım değerlendirmeye göre konuşulanların bugünün konusu değil yarını konusu olduğunu söylemek işten bile değil.

Ne demektir bu?

BAL DÖK YALA MODELİ

Enflasyon zenginliği eriten felaket bir canavardır.

Bu canavarı alt edecek araçlar kullanılmazsa o zaman bu canavar kurbanını yavaş yavaş yer...

En sonunda ülke ekonomisine yapılan dış yatırım tamamıyla kesilir, içerideki kaynaklar da dışarıya kaçmaya başlar ve ülkenin iflası kaçınılmaz olur.

Ulusal paranın kullanımının azalması bu süreçte en belirleyici olan göstergedir.

Türkiye eski dönemlerde olduğu gibi neredeyse her yıl paraya bir sıfır eklenen dönemlere rahmet okutacak durumda.