YARGIYA YENİ ÇÖZÜMLER

Ekonominin hâli dışında bir konuyu gündeme almak şu sıralar kaleme alınacak ekonomi yazıları için epey zor.

Sistemik sorunları konuşmak bazen gündem dışı kalabiliyor.

Bunlardan belki unuttuğumuz ama en önemlilerinden biri olan rüşvete değineceğim biraz...

AYNILIKTAKİ FARKLILIKLAR

Türkiye bir bayramdan bir bayrama koşarken arada iç ve dış politikada yaşananların yoğunluğu nedeniyle gündemin arkasını bile göremeden yeni meselelerde kendisini buluyor.

Vatandaşlarımızın tüm gündemlerini arkada bırakan -ekonomik zorlukları yabana atmadan- her şeyi konuşmak gerekiyor.

Ben de elimden geldiğince, dilim döndüğünce, kalemimi yamultmadan gördüğümü analiz ederek aktarmaya çalışıyorum.

İşte bu zorluklardan biri de Kurban bayramında geldi çattı.

Kurbanlık almak isteyip de kurban pazarlarından geri dönenlerle çocuğuna bayramlık alamayanların giderek arttığı yeni bir bayramda işlerin daha iyiye mi yoksa daha kötüye mi gideceğini bilmeden sürüyoruz arabayı...

Yolun sonu esenlik mi yoksa duvar mı 12 ay sonra göreceğiz.

ANARŞİK DÜZEN İSTENMEZ

Her kafadan bir ses çıktığı zaman oluşan kargaşayı gidermek için toplumların “Uff artık yeter!” dediği ya da düzeni yıkacak liderlerin toplumu peşinden sürüklediği bir yapı ile revizyonist yani dönüştürücü bir hareket başlar ve statüko yıkılır.

Kuralsızlık, on binlerce sayfa regülasyona tâbi tutulan ekonomi, hukuk, siyaset, dış politika, sosyoloji, bilim ve daha birçok alanı kapsayan basitçe; insan yaşamını düzenleyen tüm kuralları kaldırma tanımlamasıyla tatlı tatlı gülümsese de, aslında gerçek hiç de öyle değildir.

KÜFEMİZ KIRILDI TARTIMIZ BOZULDU

2023 Haziran seçimleri yaklaştıkça siyasetin sertleşen dili iyiden iyiye kendisini gösteriyor.

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) İstanbul İl Başkanı Canan Kaftancıoğlu’nun devlete alenen hakaretten aldığı cezayı onayan Yargıtay’ın "silahlı terör örgütü propagandası yapmak" suçundan verilen kararı bozması bile adaletin tecelli edildiği algısını neden olmadı.

Hukukun siyasileştiği bir düzleme gelinmesinde muhakkak surette siyasetin ağır yükümlülüğü var.

ADALETSİZ EMEK

Geçtiğimiz gün Trabzonspor'un 38 yıllık şampiyonluk hasretine son verdiği kutlamaların gölgesinde kalan 1 Mayıs yine o bilindik manzaralarla kutlandı.

İşçilerin acımasızca çalıştırıldığı ağır emperyalist düzeni daha insanî hâle getirme çabalarının bir sonucu olarak günlük çalışmanın 8 saatle sınırlandırıldığı 1800’lerin sonlarındaki o kazanım ile insanın parayla olan savaşına da bir çekidüzen verildi.

Hepimiz faniyiz.

Ölümlüyüz.

Tıpkı dünyanın gerisinde kalan tüm canlılar gibi karbon döngüsünün bir parçasıyız sadece.

BU ÖRNEK BİZİ KATLAR

Son 150 yıllık dönüşüm, devletlerin kontrol edemeyeceği büyüklükte bir ekonomi oluşmasına neden oldu.

Özellikle 70’lerden sonra hızla yükselen finans ve türev araçlar piyasası buna ön ayak oldu.

Reel piyasalar yani üretimin yapıldığı gözle görülür ekonominin döndüğü piyasalar esas konumdan tali konuma geçti.

Finansal ekonomi, dünyayı şekillendiren bir boyuta ulaştı.

Altın karşılığında para basma ilkesinin son bulmasının getirdiği bu durum, dünya ekonomisini kontrol edilemeyecek boyuta ulaştırdı.

Ekonomiyi kontrol edemeyen devletlerin elinde, bol parayı çekecek güvenli liman oluşturmaktan başka bir şey kalmadı.

Şu an da tam olarak yaşadığımız şey bu.

Yani ekonomimize güveni artırarak yerli yatırımcıların dolara olan ilgisini azaltıp tersdolarizasyon sürecinde başarıyı sağlamak ve yatırımlarla reel büyümeyi artıracak bir seviyeye ulaşmak.

Bu hedeflere ulaşmak için piyasalara güven sağlamanın ne kadar önemli olduğunu anlamamız gerekiyor.

Birlikte “nasıl daha iyiye ulaşabileceğimizi” sormamız ve sorgulamamız şu aşamada olmazsa olmaz bir yaklaşım hâline geldi.

Bunun bir güzel örneği geçtiğimiz gün yaşandı.

TOGG üretimi için Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bir araya getirdiği babayiğitler, iradelerini sağlam tuttu.

Devlet destek verdi.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı projeyi bir an olsun yalnız bırakmadı ve artık ufkun çok daha yakınlarına baktığımız bir döneme geldik.

“Vatandaşın hayalleriyle oynamayı bırakın. Otomobil yapmak, yol yapmaya köprü yapmaya benzemez.” sözleriyle yerli otomobilin yapılamayacağını vurgulayan CHP milletvekili Tahsin Tarhan’ın TOGG’un direksiyonuna geçmesi ise esas devrim oldu dersem sakın şaşırmayın.

Ekonomi güvenle inşa edilir demiştik ya...

İşte o güveni tesis eden yaklaşım tam olarak bu...

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, Tahsin Tarhan’ın önceki açıklamaları üzerinden polemik üretmek yerine daha yapıcı bir yolu seçti ve Milletvekili Tarhan’ı TOGG’un direksiyonuna geçmesi konusunda ikna etti.

Bakan Varank, büyüklük gösterdi ve ülkenin güvenine büyük bir katkı sundu.

Ama aynı şeyi CHP Milletvekili Tahsin Tarhan da yaptı.

İsterse inat edebilirdi.

Ama o katılmayı ve görüntü vermeyi tercih etti.

Ülkemizin başaramayacağı hiçbir şey yok.

Bizi biz yapan birlikte oluşumuz.

Eğer esas meselelerde birlikte hareket edebilirsek işte o görüntü tüm dünyaya güven verir.

Yoksa yurtdışındaki bilmem hangi ülkenin bize bir gram faydası olmaz.

Dostlarımızın bize desteği olsa da gerek Türk gerek ise İslâm Dünyası’nda yol açacak devlet olarak Türkiye’nin görülmesi zaten omuzlarımızdaki yükün büyüklüğünü gösteriyor.

Bizim bir olmamız şart.

DÜNYA DEVİ DİZE GELİYOR

Geçtiğimiz gün Danıştay’ın Coca Cola’nın içeriğine ilişkin bir bilirkişi tayin etmesine varan Ethem Öztürk isimli vatandaşın hukuk mücadelesini içeren haberleri hep birlikte okuduk.

Kıvanç duydum.

Türkiye’ye nereden geldiği bilinmeyen, muhtevası hakkında soru bile sorulamayan yağların, tütünlerin satıldığı dönemlerden bugünlere gelmek ancak kıvanç duyulacak bir şey.

Yargımızın da böyle bir karar verebilecek basirete kavuşması ekonomilerde güveni artıracak ikinci unsurun da iyileştiğini gösteriyor.

Çünkü adalete güvenmeyen paranın ülkeye girmesi ancak hayal olur.

Adaletin güçlüyü savunduğu bir düzende ise girişimcilerin ve yeni fikirlerin çıkması mümkün değildir.

Adalet ve güven bize sadece kazandırır.

16.11.2021 tarihinde Milat Gazetesi'nde yayımlanan yazıya buradan ulaşabilirsiniz.