Gün geçmiyor ki ekonominin çarkları ile ilgili bir sorun yaşanmasın.
Güzel günler göreceğiz, güneşli günler...
Ama o zamana kadar çok çalışmak gerekiyor.
Ekonomide kısa yoldan zengin olmak kapitalizmin sunduğu bir nimet...
Ya da öyle bir nimet olarak görülüyor.
Zenginlik ve para biriktirme hırsı kapitalizmin etki alanını büyüten en temel unsurlar aslında...
Bunu değiştirememenin arkasındaki en büyük dinamik ise ahlâk
toplumunun oluşturulamaması olsa gerek.
Kişilerin maddiyatı öncelemeyen bir karakter gösterdiği
söylemine tutunmasına rağmen para merkezli bir yaşamın toplumun büyük kesimi
tarafından sürdürülmesi, insanların mevcut durumu kabul edemediği hatta belki
daha kötüsü bunun farkına bile varamadığı anlamına geliyor.
İşte bunu iyi bilen hükümetler, kapitalist sistem içinde
insanların zengin olması için çalışmayı telkin eder ve buna göre bir düzen
kurmaya çalışır.
Hırsızlık, yolsuzluk yapmak devlet tarafından engellenmeye
çalışılırken en kısa yoldan zengin olmanın yolu olan bu yöntemleri gücü elinde
tutan yozlaşmışların uygulaması ise daha anlaşılır olacaktır.
Çünkü sorun her zaman için ahlâktır.
İnsanların emekleriyle sermaye biriktirmesi "bir ömür" gerektirirken bu sermaye ile işletme kurmak ancak sonraki nesillere
sunulabilecek bir fırsat oluyor.
Bu da aslında bankacılık sisteminin aile içinde uygulandığı
bir durumu meydana getiriyor.
Sisteme zenginliği zerk edebilmek için sermayenin güvenli
liman olan bankalara emanet edilmesi ve bankalarında da emek göstererek zenginlik
elde etmek isteyenlerin parlak fikirlerine "kredi" sağlaması kapitalizmin sunduğu
nimet olarak görülüyor.
Ortaya çıkan ticaretin, girişimciliğin, yatırımın yayılması ise
kapitalizmin büyüyen bir ekonomi kurmasını sağlıyor.
İşte burada hükümetlerin ekonomideki çarkı hızlandırması
için elinde birkaç araç bulunuyor.
Bunlardan biri vergi bir diğeri de devlet eliyle yapılan
yatırımlar...
Çin 2000’lerin başında kentleşmeyi artırarak zenginleşmeyi ve tüketim toplumunu hızlandıracak yatırımlar yaparak bilindik başka bir yol ile ilerledi.
Bolca konut yaptı yani...
Benzer yolu ABD’nin de yürüttüğü bunun alt kırılmalarında
çıkan yolsuzluklarla 2008’de Mortgage Krizi ile ulaştığı sonucun bir benzerini
şimdi de Çin yaşamaya başladı.
Sistemi gereği zaten sermaye kontrolleri uygulayan Çin’in
bankalar üzerinden ortaya çıkacak bir krizi bastırma çabası esasında beyhude
kalacak.
Çünkü ekonominin yüzde 25’ini oluşturan konut yatırımları hem
ekonominin lokomotifi hem de büyük sorunu oluyor.
Bunu aşabilmek için sermaye destekleri kalemini kullanan Çin’in
yaptıkları kendine göre akla ve mantığa uygun olsa da Türkiye’nin konut ve
yatırım krizini çözmek için uygulayabileceği daha kolay yöntemler var.
Geçenlerde Ekonomi Muhabirleri Derneği’nin düzenlediği CHP
Ekonomi Masası üyelerinin "iktidar olmaları halinde" yapacaklarına ilişkin bir
toplantıya katıldım.
Bolca makro hedeflerin gündeme getirildiği toplantının
sonuna kadar bekledim.
Sorduğum son soru rakamlarıyla yapılacakları ve kaynağının nasıl bulunacağı oldu.
Yani yeni vergi mi koyulacak yoksa kamu kaynakları mı
satılacak yoksa tasarruf yapıcı tedbirlere mi öncelik verilecek...
Anlamlı bir cevap alamadım.
Daha sonra geniş açıklama yapılması için sözler verildi.
Çin, elindeki araçlarla hem iç ekonomiyi geliştirmeyi hem de
enerji dönüşümünü sağlamaya çalışırken Türkiye Avrupa’ya yakın Çin olmaya
çalışıyor.
Bu kararın getirdiği ekonomik dönüşümün yükünü sabır telkini
ile zamana yayan karar vericiler bir yanda dururken alternatifleri ise hazırlıksızlıklarıyla
gerçekten büyük şaşkınlığa neden oluyorlar.
Türkiye’nin kaderinin daha fazlasını yapabilecek bir
zihniyete emanet edilmesi gerektiği ortadayken daha nitelikli muhalefete de
ihtiyaç olduğu ayan beyan ortada duruyor.
Bugünü anlamayan geleceği dizayn edemez.
Geleceği hedeflemeyen yarını kontrol edemez.
Ekonominin gerçekleri siyaset yapmaktan fazlasını ister.
Fazlasını verebilenlere ihtiyaç var sanırım...
26.07.2022 tarihinde Milat Gazetesi'nde yayımlanan yazıya buradan ulaşabilirsiniz.
0 yorum:
Yorumunuz kısa zamanda yayımlanacaktır.
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.